Plus

Amsterdamse biosteenkool voor staalgigant in België

Staalgigant Arcelor Mittal gaat in zijn hoogovens in het Vlaamse Gent biologische steenkool uit Amsterdam gebruiken. Het staal wordt onder andere gebruikt in de auto-industrie en in huishoudelijke apparaten.

Luchtfoto van steenkoolbergen bij de haven van Gent.  Beeld Universal Images Group via Getty
Luchtfoto van steenkoolbergen bij de haven van Gent.Beeld Universal Images Group via Getty

Arcelor Mittal, het grootste staalconcern ter wereld, gebruikt in zijn Belgische hoogovens jaarlijks 3 miljoen ton steenkolen. Vanaf volgend jaar is 1 procent daarvan biosteenkool van het Amsterdamse Perpetual Next. Binnen vijf jaar is die berg volgens het bedrijf gegroeid tot 350.000 ton biokool. “Dat is uiteindelijk een verdubbeling van onze totale productie,” zegt Joost Oostveen van Perpetual Next.

Voorgangers van het bedrijf werken sinds 2012 aan het verfijnen van een proces om bioafval – onder meer uit de bosbouw en landbouw – om te zetten in biokolen. Tot nu toe is ruim 100 miljoen euro geïnvesteerd.

Perpetual Next heeft daarbij de hele keten in handen, van grondstoffen tot de benodigde technologie om er biokool van te maken. De productie vindt zowel plaats in eigen fabrieken – onder meer in Estland – als bij grote afnemers zelf, zoals straks bij de Gentse staalfabriek.

Afvalhout

“We beginnen met hout dat overblijft na het uitdunnen van bossen, zodat andere bomen goed kunnen groeien,” zegt technologietopman Martijn Dekker. “En met afvalhout uit productiebossen voor de hout- en papierindustrie. Daar blijft ongeveer de helft van het hout nu over.” Dat is volgens Dekker nog maar het begin. “We kijken naar 30 verschillende afvalstromen, van vezelrijk restafval uit de land- of tuinbouw tot wijnranken.

Het afvalhout wordt in door het bedrijf ontwikkelde ovens zuurstofarm verhit tot 300 graden, waardoor het verkoolt en geperst kan worden tot briketten of korrels. De gassen die daarbij vrijkomen worden gebruikt om de ovens te verwarmen. Het proces (torreficeren) is volgens Dekker vergelijkbaar met het branden van koffiebonen.

“Het eindproduct heeft een enorm hoge energiedichtheid, vergelijkbaar met gemiddelde steenkool.” De uitstoot van broeikasgassen als CO2 is vergelijkbaar. “Maar omdat de bomen en planten die wij gebruiken CO2 uit de lucht hebben gehaald, blijf je op termijn schoon.” Per ton biokool wordt per saldo 2,5 ton CO2 bespaard vergeleken met een ton gewone steenkool.

Het in Amsterdam beursgenoteerde Arcelor Mittal wil met alternatieve brandstoffen voorkomen dat de toenemende vraag naar staalproducten ook leidt tot toenemende CO2-uitstoot. Ook omdat de staalindustrie in de duurzaamheidsakkoorden van Parijs en de Green Deals van de Europese Unie een belangrijke rol heeft in het terugdringen daarvan.

Autoindustrie

“We willen tegen 2050 klimaatneutraal worden en afval uit de maatschappij inzetten als grondstof,” zegt landenmanager Jan Cornelis van Arcelor Mittal België. “Perpetual Next is daar een belangrijk onderdeel van, maar niet het enige. We hebben meerdere projecten nodig om die doelen te halen.”

Het concern verkoopt het staal dat met de Amsterdamse biokolen wordt gemaakt aan onder meer de auto-industrie. “Maar ook voor de fabricage van huishoudapparaten, zoals radiatoren en badkuipen, of in de bouw,” zegt Cornelis. “De vraag naar groenstaal zal alleen maar toenemen. De samenleving hecht steeds meer belang aan duurzame, circulaire producten.”

Met de order van Arcelor Mittal is bij Perpetual Next uiteindelijk 250 miljoen euro omzet gemoeid. Ook zal het aantal medewerkers, nu 100, binnen het jaar verdubbelen. Het bedrijf maakt deel uit van de weidse investeringsportefeuille van het Amsterdamse Momentum Capital, waarin ook duurzame ledverlichting (Seaborough) attractievastgoed (Maya de Bij-pretpark in Polen) en woningbouwprojecten in Brazilië onderdak vinden.

“Wij willen verdere klimaatverandering voorkomen door ervoor te zorgen dat onze klanten minder CO2 uitstoten,” zegt Momentumtopman Martijn van Rheenen, “en laagwaardige reststromen hoogwaardig maken.” Biokolen zijn volgens hem een tussenstap in de lange weg naar duurzamere productie. “Dit is niet dé oplossing, dit is een schakel in de oplossing. Maar wel een essentiële schakel.”

Niet voor kolencentrales

De overeenkomst met Arcelor Mittal moet volgens hem andere grootgebruikers van fossiele brandstoffen over de streep trekken. “We praten al met andere klanten. De laatste zes maanden zien we vanwege de Europese Green Deals een versnelling.” Naast de staalindustrie liggen ook andere grote fossiele verstokers in het vizier, zoals de betonindustrie en de chemiesector.

De biokolen van Perpetual Next zouden ook in kolencentrales gebruikt kunnen worden. Maar daar kiest het bedrijf niet voor. “We nemen niet de makkelijke route door dit weg te geven aan de stroomproductie,” aldus Van Rheenen. “Daarvoor is ons product te hoogwaardig. Voor het opwekken van elektriciteit zijn voldoende alternatieven, zoals windmolens en zonnepanelen. Voor essentiële processen als de staalindustrie of chemie zijn er nog nauwelijks oplossingen.”

Meer over