Plus

Amsterdamse basisscholen willen meer van de gemeente: meer huizen, meer geld voor peuters en scholen in de buurt

De besturen van de ruim tweehonderd basisscholen van Amsterdam weten precies wat ze de komende vier jaar nodig hebben om goed onderwijs te kunnen geven. Vandaag overhandigen ze een manifest met hun wensen aan wethouder Marjolein Moorman.

Raounak Khaddari
Ouders brengen hun kinderen naar school bij de 8e Montessorischool op Zeeburg.  De Amsterdamse basisscholen kampen met een gezamenlijk tekort van 563 fulltime leerkrachten. Beeld Dingena Mol
Ouders brengen hun kinderen naar school bij de 8e Montessorischool op Zeeburg. De Amsterdamse basisscholen kampen met een gezamenlijk tekort van 563 fulltime leerkrachten.Beeld Dingena Mol

Een snel oplopend leraren- en schoolleiderstekort, leervertragingen als gevolg van covid en een overspannen woningmarkt: er is een lange, heel lange lijst met ‘punten van aandacht’, zoals de vereniging van de Amsterdamse schoolbesturen in het primair onderwijs, het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO), de aandachtspunten op zijn manifest noemt. In de afgelopen vier jaar ging er veel goed, stellen de schoolbesturen, en hebben ze ‘fijn samengewerkt’ met de gemeente, maar het onderwijs en de zorg voor onderwijzers moeten beter, stelt het BBO.

De 33 schoolbesturen blijven in hun manifest weg van meetbare doelen. ‘Ieder kind verdient perspectief op gedreven, gepassioneerde en goed opgeleide onderwijsprofessionals die hen begeleiden in hun leerontwikkeling’, staat er. Dat vergt volgens de tekst een intensieve samenwerking op de aanpak om leraren te werven en te behouden voor de stad. Daar hoort het ‘vergroten van de bereikbaarheid van de stad bij met reiskostentoeslag, voldoende parkeervergunningen en perspectief op toekomstbestendige woningen’.

Ambitieuze plannen

Het huidige college van burgemeester en wethouders kwam in 2019 al met plannen om jaarlijks vijftig tot honderd sociale huurwoningen en vijftig tot honderd middeldure huurwoningen beschikbaar te stellen voor leerkrachten. “Een mooi plan,” zegt Mirjam Leinders, bestuurder van scholenkoepel Innoord. “Maar in de praktijk zijn er slechts 34 woningen gerealiseerd voor leerkrachten.”

Leinders spreekt namens het BBO. Zij en Harry Dobbelaar, bestuurder van stichting Zonova, lichten de in het manifest geschetste ‘perspectieven’ toe. “Pas als er geen leerkrachten meer ontslag nemen omdat ze buiten de stad moeten wonen, kan er een vinkje bij het kopje wonen,” zegt Dobbelaar.

Hoewel de plannen ambitieus zijn, zijn ze volgens het BBO niet onhaalbaar. “We hebben in de afgelopen vier jaar en dan vooral in de laatste twee jaar gezien dat we met elkaar veel voor elkaar kunnen krijgen,” zegt Dobbelaar. “We zitten in een onderwijscrisis die we samen met de gemeente en met de schoolbesturen onderling hebben opgepakt. Dat is goed geweest voor de dynamiek.”

Gratis voorschool

De onderwijscrisis in Amsterdam is nog niet voorbij. Ondanks alle ingrepen komen de Amsterdamse basisscholen 563 fulltime leerkrachten tekort, zo blijkt uit de recentste cijfers. Daar komt bij dat er door corona ook nog veel meer uitval is dan voorheen. Het zijn met name de basisscholen in Nieuw-West, Zuidoost en Noord die hard door het lerarentekort worden geraakt, waardoor de kwaliteit van het onderwijs in deze buurten nog verder wordt aangetast en de ongelijkheid toeneemt.

De schoolbesturen pleiten ervoor de voorschool daarom weer gratis te maken. Sinds 1 januari 2018 daarvoor worden betaald, wat voor veel ouders een drempel is. Vooral in buurten waar de voorschool het belangrijkst is, werden peuters massaal van de opvang gehaald. “We willen dat de kansen in het onderwijs zo gelijk mogelijk worden en dat ieder kind naar de voorschool kan. Dat is een prioriteit voor ons,” zegt Leinders.

Ook een betere samenwerking tussen de kinderopvang en de basisschool en een effectieve aanpak om, waar nodig, kinderen structureel te begeleiden bij de overgang van de basisschool naar de middelbare school en tijdens drie jaren daarna is een prioriteit van de schoolbesturen.

Net als betaalbare woonruimte voor leerkrachten schort het volgens het BBO ook aan voldoende onderwijsgebouwen. ‘We willen dat kinderen dicht bij huis onderwijs krijgen en dat betekent dat er ook een oplossing moet worden gezocht voor het tekort aan schoolgebouwen,’ stelt de vereniging in haar manifest.

De Amsterdamse schoolbesturen weten dat ook het rijk een grote rol kan spelen in het verbeteren van het onderwijs. In het manifest richten ze zich echter nadrukkelijk op Amsterdam vanwege de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Willen ze nog eens vier jaar met Moorman op onderwijs? Leinders: “Als ik mag beslissen, dan zeg ik nog vier jaar Moorman.”

Meer over