PlusNieuws

Amsterdamse basisscholen wachten niet op kabinetsbesluit, trekken eigen plan

Amsterdamse basisscholen willen niet wachten op het kabinetsbesluit. Naast groep 8 krijgt ook groep 3 een uitzonderingspositie. Wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs) heeft begrip voor de situatie.

David Hielkema en Raounak Khaddari
Basisschool Mobiel in Amsterdam-Zuidoost. Beeld Dingena Mol
Basisschool Mobiel in Amsterdam-Zuidoost.Beeld Dingena Mol

Onderwijs op afstand, eerder kerstvakantie, mondkapjes dragen in de school, halve klassen: scholen hebben zich in de afgelopen twee jaar noodgedwongen in allerlei bochten gewrongen vanwege de coronamaatregelen. Amsterdamse basis- en middelbare scholen willen nu het belang van kwetsbare kinderen laten prevaleren.

Lieke Thesingh, voorzitter van het bestuur van het Het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO), zegt dat scholen hun ‘eigen koers gaan bepalen’ als het kabinet maandag bekendmaakt dat leerlingen nog ‘langer dan een week thuis moeten blijven’. Thesingh zegt dat de kans groot is dat basisscholen ervoor zullen kiezen om op 17 januari in ieder geval groep 3 weer fysiek onderwijs te geven.

Eerder werd al bekend dat Amsterdamse scholen voor groep 8 ‘gewoon’ de deuren openhouden. Dat groep 3 daar nu aan wordt toegevoegd heeft te maken met de kwetsbare situatie waarin kinderen kunnen zitten. In het rapport De Staat van het Onderwijs 2021 bleek vorig jaar dat deze groep extra hard wordt geraakt omdat zij in de overgang zitten naar het leren lezen en schrijven. Voor groep 8 geldt dat de overstap naar het voortgezet onderwijs veel extra aandacht vraagt.

Scholen in het geheel open

Het kabinet stemde voor het kerstreces toe dat scholen de deuren open zouden houden voor leerlingen van ouders met een cruciaal beroep én kwetsbare leerlingen. Uit een rondgang bij basisscholen blijkt dat veel scholen ervoor kiezen om op 10 januari weer ‘helemaal’ open te gaan. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord zijn relatief veel kinderen die als ‘kwetsbaar’ worden gezien.

Dat ziet ook schoolbestuurder Mirjam Leinders van scholenkoepel Innoord. “Met kwetsbaar bedoelen we niet alleen kinderen die in onveilige thuissituaties zitten, maar ook leerlingen die thuis geen eigen ruimte hebben om een les te volgen. Of ouders die de taal niet beheersen en hun kinderen daardoor niet kunnen ondersteunen. Dan kun je op scholen, zoals de Krijtmolen, Klimop en IJdoornschool, volle klassen verwachten, omdat we die kinderen ook willen opvangen.”

Middelbaar onderwijs

In het voortgezet onderwijs volgen de scholen wel het advies van het kabinet, zegt Rob Oudkerk, voorzitter van de vereniging voor Amsterdamse schoolbesturen (Osvo). “Het is absoluut niet ideaal dat scholen gesloten blijven. Het is onvoorstelbaar ongewenst, om het netjes te zeggen, maar we gaan niet tegen een pandemiebeleid in.”

Directeuren van middelbare scholen worstelen wel met het standpunt van Osvo. Ook zij zien dat middelbare scholieren het thuis lastig hebben en dat school een veilige plek is – waar sommigen even tot rust kunnen komen of zich juist kunnen ontwikkelen als dat thuis niet lukt.

Als het aan Maryske Knook van Open Schoolgemeenschap Bijlmer (OBS) ligt, haalt ze al haar leerlingen direct naar school. “Maar ik heb ook te maken met mijn docentenkorps. Die maken zich zorgen om hun eigen gezondheid of kwetsbare huisgenoten. En je kunt niet van leerlingen vragen afstand te houden, die kunnen nog geen anderhalve centimeter van elkaar afblijven.”

Goede hoop

Wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs) zegt het goed te vinden dat scholen ‘denken vanuit het belang van leerlingen’ en snapt dat sommige basisscholen ‘de facto’ volledig open zullen gaan. “Dat heeft te maken met de ongelijkheid in de stad. Sommige scholen zullen daardoor meer open zijn dan andere – zolang het maar binnen de grenzen van het redelijke is.”

Eerder deze week bepleitten Unicef Nederland en 59 andere organisaties al dat scholen nooit meer dicht zouden moeten gaan om de pandemie te bestrijden. Zij vinden dat de schade bij kinderen door schoolsluitingen niet genoeg door het kabinet wordt meegewogen. Maandagavond zal het OMT met een nieuw advies komen. Moorman: “Ik heb goede hoop dat scholen weer als eerste opengaan.”

Brief van Amsterdamse scholen aan kabinet: ‘Geef ons de regie’
Ruim zestig middelbare scholen uit Amsterdam en Rotterdam hebben zich inmiddels aangesloten bij de oproep van Unicef. Middels een brief laten zij weten dat ze ‘dagelijks de schade bij jongeren ondervinden’ die door de sluitingen is opgelopen. ‘We zien dit terug zowel in vertraging bij het leren als in de (sociale) ontwikkeling van veel van onze leerlingen. Die vertraging wordt steeds lastiger in te halen,’ is te lezen.

Wrister Grommers, rector van het Montessori Lyceum Amsterdam en initiatiefnemer van de brief, zegt dat leerlingen gebaat zijn bij meer structuur. “Door het overschakelen op steeds een andere vorm van onderwijs is de structuur die jongeren zo hard nodig hebben ver te zoeken. School moet ook een veilige plek zijn en we zien nu steeds vaker leerlingen die op welke manier dan ook de weg kwijt zijn.”

In de brief vragen de scholen aan het kabinet dat zijzelf de regie mogen hebben. ‘Het open gaan is spannend voor veel medewerkers op scholen en voor ouders. Iedere school is verschillend en weet zelf het beste hoe de school zo veilig mogelijk doorgang kan vinden. Stel dus kaders en laat het verder aan de scholen zelf over.’

De brief is mede-ondertekend door Berlage Lyceum Amsterdam, Fons Vitae Lyceum, Calandlyceum Amsterdam, De Amsterdamse Mavo, Bindelmeer College en Marcanti College. De verwachting is dat meer scholen zich dit weekend aansluiten.