Nieuws

Amsterdams Rotie leidde jaren frituurvetkartel dat horeca de duimschroeven aandraaide

Ophalers en verwerkers van oud frituurvet hebben jarenlang verboden prijsafspraken gemaakt en de markt onderling verdeeld. Op die manier zijn vooral kleinere restaurants en snackbars zeker zes jaar lang benadeeld.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Twee bedrijven, waaronder het Amsterdamse Rotie (nu: Quatra) en hun managers krijgen nu een boete van bijna 3,8 miljoen euro van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Gebruikt frituurvet was de afgelopen jaren de belangrijkste grondstof voor de fabricage van biodiesel. Bedrijven als Rotie en Nieuwcom halen de olie bij de horeca op in blauwe vettonnen of zuigen dat ter plekke op uit vetputten om die – onder meer in de Amsterdamse haven – te zuiveren en te verwerken tot brandstof voor vrachtwagens.

Door de olie tegen dumpprijzen in te kopen en de biodiesel tot drie, vier keer de prijs van de fossiele variant te verkopen, wisten de frituurophalers een flinke winst te boeken. De vraag naar biodiesel is de afgelopen jaren flink gegroeid, zeker sinds de Europese Unie in 2020 transporteurs verplichtte minimaal 10 procent biodiesel bij te mengen in de brandstof.

ACM heeft, naar aanleiding van tips van de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA ), ontdekt dat onder leiding van het Amsterdamse Rotie jarenlang verboden prijsafspraken zijn gemaakt met ten minste twee andere bedrijven. Dat begon in februari 2011 met afspraken tussen Rotie en concurrent UCO Kampen. In november 2012 kwamen daar deals met nummer drie Nieuwcom, het moederbedrijf van Olthuis recycling, bij maar het initiatief ging altijd van Rotie uit.

Tezamen bepaalden de drie 90 procent van de markt voor oud frituurvet in ons land. Het trio wilde met de afspraken 'rust in de markt’ brengen. Het afhalen en verwerken van frituurvet was een vechtmarkt geworden, waarbij bedrijven elkaar regelmatig onderboden, of klanten afpikten.

Onderlinge afspraken

Daarbij overlegden de inkopers van het trio regelmatig via WhatsApp en mail welke leverancier bij bepaalde afnemers langs mocht gaan en welke prijzen ze daarbij konden bieden. Ook wezen de bedrijven elkaar terecht als een van hen zich op het terrein van een ander had begeven of een ‘verkeerde prijs’ had geboden.

Die afspraken dateren zeker van 2011 en duurden tot 2018. Zowel het verdelen van de markt als het maken van onderlinge prijsafspraken is verboden. Kartelwaakhond ACM viel vorig jaar januari bij Rotie en Nieuwcom binnen en heeft daar bewijzen gevonden voor het frituurvetkartel. ACM heeft nu twee bedrijven beboet voor in totaal 4 miljoen euro. Rotie krijgt daarvan, met 2,6 miljoen euro de hardste tik. De nummer drie, UCO Kampen, is inmiddels failliet na een grootschalige fraude met biodiesel die niet uit biobron afkomstig was.

Leidinggevenden

Ook drie leidinggevenden worden persoonlijk door ACM aangepakt en beboet met in totaal 190.000 euro. De hoogste boete, 126.000 euro, is voor de manager van Dikon Holding, destijds de eigenaar van Rotie. Die nam zelf actief deel aan de gesprekken over prijzen en klanten en nam daar ook regelmatig het initiatief voor.

“Deze leidinggevenden waren direct betrokken en krijgen als persoon een boete,” zegt een woordvoerder van ACM. “We hebben daarbij gekeken naar de ernst en verwijtbaarheid van leidinggevenden.” Omdat zowel de bedrijven als de managers hebben meegewerkt aan het kartelonderzoek zijn de boetes 10 procent verlaagd.

Rotie werd in 2020 overgenomen door het Belgische Quatra, dat verder ging met de inzameling van bakolie. De biodieselactiviteiten van de groep achter Rotie kwamen toen in handen van het Britse John Swire & Sons, de verwerking van overtollig voedsel tot biobrandstof bij Renewi.

Meer over