PlusReportage

Amsterdams Leesoffensief wakkert met Babs Gons leesplezier aan bij middelbare scholieren

Nederlandse middelbare scholieren scoren slecht op leesvaardigheid. Op het Ir. Lely Lyceum in Amsterdam-Zuidoost kregen scholieren daarom woensdag bezoek van de Onderwijswethouder Marjolein Moorman en schrijver Babs Gons om hun leesvuurtje aan te wakkeren. ‘Er heerst een virus tegen leesplezier in Nederland.’

Raounak Khaddari
Het Amsterdams Leesoffensief: wethouder van Onderwijs Marjolein Moorman en schrijver Babs Gons bezoeken het Ir. Lely Lyceum. Beeld Amaury Miller
Het Amsterdams Leesoffensief: wethouder van Onderwijs Marjolein Moorman en schrijver Babs Gons bezoeken het Ir. Lely Lyceum.Beeld Amaury Miller

‘Het groene gras, zo glanzend en groen, ik wou dat ik jou was, dan kon ik niets doen.’ Deze zin komt uit het gedicht van Ismael (12) dat hij woensdagochtend voordroeg aan wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs) en schrijver Babs Gons op het Ir. Lely Lyceum in Amsterdam-Zuidoost. Even daarvoor stak hij zijn hand op toen de wethouder vroeg wie er niet van lezen houdt, al werd snel duidelijk dat hij geen leuk boek kan vinden. Alice in Wiskunde Wonderland vindt hij wél leuk.

“Ga met het boek in de hand naar de bibliotheek en vraag naar een vergelijkbaar boek,” tipt Moorman, die vindt dat er iets misgaat in het leesonderwijs aangezien er zo weinig leesplezier is. Bijna een kwart van de 15-jarigen is onvoldoende leesvaardig om goed mee te kunnen doen in de samenleving en uit onderzoek blijkt dat middelbare scholieren in Nederland het minste plezier in lezen hebben. Moorman noemt het ‘een virus tegen leesplezier dat heerst in Nederland’.

Leesbundel met tips

Vorig jaar werd het Amsterdams Leesoffensief gelanceerd om Amsterdamse scholieren te enthousiasmeren en meer aandacht besteden aan lezen in samenwerking met de openbare bibliotheek. Woensdag werd als onderdeel van datzelfde leesoffensief de bundel DraaiSTUK! gepresenteerd door de leescoalitie op de middelbare school in Zuidoost. Een boek dat alle docenten van het vmbo kunnen bestellen om hen te helpen lezen leuker en aantrekkelijker te maken voor scholieren.

Er staan tips in van collega-docenten voor toegankelijke boeken en passages die docenten kunnen voorlezen aan hun leerlingen. Op de school in Zuidoost wordt echter al langer moeite gedaan om lezen op een leuke manier aan te bieden. Docent Cindy Chin Kwie heeft zelfs een leesclub opgericht op de school, waarbij leerlingen op een relaxte manier samen kunnen lezen in een ruimte waar poefen en banken staan.

Als onderdeel van de lancering gaan Moorman en Gons langs drie klassen om hun leesplezier te peilen en boeken aantrekkelijker te maken. “Hoeveel woorden moet een gedicht zijn?” vraagt een leerling. “Dat kan er één zijn,” zegt Gons, “maar dat kunnen er ook ontelbaar zijn. Poëzie is je eigen eilandje waarin je lekker vrij kan zijn. Ik gebruik ook zo min mogelijk punten en hoofdletters en regels. Je bent helemaal vrij en je bent ook vrij om het te lezen zoals jij wil.” Een meisje fluistert: “Dan ga ik ook poëzie schrijven.”

Dagboek van een Muts

In de kopklas (schakelkas tussen basis- en middelbare school) waar Gons en Moorman eerst worden ontvangen, hebben alle leerlingen een gedicht voorbereid. ‘Kleur is gewoon een kleur, we zijn mens, de ene zegt wit, ik ben zwart. Geen discriminatie. Ik ben met als jij jij net als mij. Kleur is gewoon een kleur net als een geur. We hebben hetzelfde bloed en dat maakt ons familie’, leest Priscilla (13) voor. Ze straalt als ze klaar is. Zij vindt lezen wel leuk.

Voor haar klasgenoot is dichten ‘als therapie’, zegt ze. “Ik denk meer na als ik schrijf over mezelf. Dat helpt me.”

De leerlingen weten precies wat ze niet en wel leuk vinden aan lezen. Lange verhalen zonder plaatjes schrikken af. Te veel opdrachten bij een klein stukje tekst eveneens, en Harry Potter scoort hoog, net als Dagboek van een Muts.

En uitdagingen gaan ze graag aan, zo blijkt als Gons vertelt over de six-word story. “Dat is een verhaal dat meer vertelt dan het lijkt.” Haar voorbeeld: ‘For sale: baby shoes, never worn’. “De baby is dood,” roept een leerling vooraan in de mavoklas. Hij kan zelf ook een six-word story maken, zegt hij. “Het leven is niet altijd leuk.”

Meer over