PlusAchtergrond

Amsterdammers met busje vol drones naar Oekraïne: ‘De politie begreep al snel dat het een fijne actie was’

De Amsterdammers Bas Könning en Farid Bekirov zijn met een busje beladen met 188 drones naar Oekraïne gereden. Daarmee rustten ze lokale journalisten en burgers met camera’s uit, zodat die de oorlog in beeld kunnen brengen.

Olaf Heyblom
De 188 drones zijn verspreid onder burgers en lokale journalistennetwerken, zodat die de Russische aanvallen in beeld kunnen krijgen. Beeld Eyes on Ukraine
De 188 drones zijn verspreid onder burgers en lokale journalistennetwerken, zodat die de Russische aanvallen in beeld kunnen krijgen.Beeld Eyes on Ukraine

“De waarheid sneuvelt als eerste in een oorlog,” zegt Bas Könning. De 56-jarige Amsterdammer wilde met zijn compagnon Farid Bekirov helpen om de informatievoorziening in Oekraïne te verbeteren. Ze zamelden geld in voor hun initiatief Eyes on Ukraine, bestelden drones en stapten in een busje. De reis naar Oekraïne werd een beproeving, maar de actie kon op veel steun rekenen.

De Amsterdammers startten vorige week vrijdag een inzamelingsactie. Twee dagen later hadden ze genoeg geld om 188 drones te bestellen bij de Mediamarkt. “Het werd tijd om eens goed te kijken,” zegt Könning. “Dat hebben we vrij letterlijk genomen.”

Negen uur voor de grens

Die woensdag vertrokken ze richting Oekraïne, maar het land binnenkomen was nog een hele opgave. Ze stonden vanwege strenge controles negen uur in de file bij de grens met Polen. “Dat waren bijna alleen maar busjes zoals de onze, met hulpgoederen voor de Oekraïners. Ze kwamen van alle kanten: Fransen, Duitsers, Italianen, Belgen. Ze lieten ons ook niet zomaar binnen. 188 drones, het klinkt natuurlijk ook wel raar. Op een gegeven moment kwam er een sjieke auto met een man die de hele drone uit elkaar haalde en foto’s maakte. Uiteindelijk kregen we echt complimenten voor het initiatief.”

Toen ze Oekraïne eindelijk in mochten, was de avondklok inmiddels ingegaan. “En de hotels zaten natuurlijk stampvol met mensen die het land wilden verlaten,” vertelt Könning. Het tweetal reed via kleine weggetjes richting Lviv. Onderweg kwamen ze zeker twintig wegblokkades tegen, zegt Könning. Ze stuitten ’s nachts op militairen, politieagenten, Nationale Garde en burgerwachten. Op een gegeven moment werden ze meegenomen naar het politiebureau. “Daar werden we in aparte kamers gezet en verhoord. Ze begrepen gelukkig al snel dat het om een fijne actie ging.”

Na uren wisten ze toch een hotelkamer te krijgen. De dag erop zijn ze naar een reisbureau gereden om de drones af te leveren. Van daaruit worden de drones verspreid onder burgers en lokale journalistennetwerken, zodat die de Russische aanvallen in beeld kunnen krijgen. Hoe zij de drones precies gaan gebruiken laat Könning aan henzelf. “De eerste beelden heb ik al teruggekregen uit onder meer Kiev. Dat was geen oorlogsbeeld, maar we kunnen het wel gebruiken als vergelijkingsmateriaal, als er later iets gebeurt.”

Patrouilleren met drones

De drones zijn de DJI Mini 2’s, volgens Könning geschikt om de oorlog in beeld te brengen. “Het is niet meer dan een camera met wieken. Het is een handzaam exemplaar van 250 gram, maar maakt van zelfs honderd meter afstand goede beelden.”

“Inmiddels heb ik ook gehoord dat die drone wordt gebruikt door het Oekraïense leger om voor ze uit te vliegen om de boel te verkennen,” vertelt Könning. Het Oekraïense leger vroeg burgers aan het begin van de invasie al om met behulp van drones te patrouilleren in Kiev.

Op de terugweg namen de Amsterdammers nog een vluchteling en haar hond en kat mee. “Wij hadden plek over en als zoiets wordt gevraagd, dan twijfel je geen moment. Ze had in Amsterdam al een adres geregeld.”

Gegrepen door de strijd

Wat bezielde de Amsterdammers om af te reizen naar een land in oorlog? “Farid werkt voor Ukraine Airlines en zijn verbondenheid met het land heeft hij op mij overgebracht,” zegt Könning. “In 2014 nam hij me mee naar Oekraïne tijdens de maidanrevolutie. Toen ben ik gegrepen door de strijd van het land. Het volk heeft er toen een democratie van gemaakt, en dat is de reden dat het nu oorlog is.” Angstig is Könning tijdens zijn reis niet geweest. “Echt gevaarlijk is het niet in Lviv.”

Könning heeft al plannen voor een tweede lading. “De afgelopen dagen heb ik honderden verzoeken van Oekraïense journalisten uit het hele land gehad voor meer drones, zelfs vanuit Marioepol.” Inmiddels is er genoeg geld opgehaald voor een tweede lading van zestig drones.

. Beeld Eyes on Ukraine
.Beeld Eyes on Ukraine
Meer over