PlusNieuws

Amsterdam wil opvanglocaties openen waar Oekraïners jaren kunnen blijven

Amsterdam wil opvanglocaties openen waar Oekraïners meerdere jaren kunnen verblijven. De stad bereidt zich daarmee voor op de lange termijn, want de kans is groot dat velen nog jaren zullen blijven. ‘Voor de mogelijkheden om hier goed te integreren is het echt fantastisch.’

David Hielkema
Oekraïense vluchtelingen registreren zich op de centrale instroomlocatie op Amsterdam Centraal waar veel vluchtelingen met de trein vanuit Berlijn aankomen.  Beeld RAMON VAN FLYMEN/ANP
Oekraïense vluchtelingen registreren zich op de centrale instroomlocatie op Amsterdam Centraal waar veel vluchtelingen met de trein vanuit Berlijn aankomen.Beeld RAMON VAN FLYMEN/ANP

Terwijl Flixbus sinds maandag weer naar Oekraïne rijdt, bereidt Amsterdam zich er als eerste Nederlandse stad juist op voor dat Oekraïners hier nog jaren zullen blijven. Veel vluchtelingen zullen niet snel terugkeren, is het idee, dus moet Amsterdam voor hen een thuis worden.

Woon- en zorgcentrum De Riekerhof in Amsterdam Nieuw-West moet een van de locaties worden waar Oekraïners kunnen gaan wonen. Het gebouw in Slotervaart bestaat uit tweekamerappartementen met elk een keuken, douche en toilet en biedt plek voor 250 tot 300 mensen. Komende maand wil de gemeente het gebouw woonklaar maken, zodat in juni de eerste vluchtelingen erin kunnen trekken.

Wethouder Rutger Groot Wassink (Sociale Zaken en Vluchtelingen) zegt dat de hotels en hostels waar Oekraïners nu verblijven niet geschikt zijn als opvangplek voor de lange termijn. “De crisis begint nu langer te duren. Na eerste noodoplossingen moeten we op zoek naar structurele oplossingen. We gaan een andere fase in.”

Morele steun

In de locaties kunnen de Oekraïners zeker één tot drie jaar blijven. Kinderen kunnen zo meteen naar school en volwassenen kunnen vanuit een goede basis op zoek naar werk. Politicoloog Saskia Bonjour, universitair docent aan de UvA gespecialiseerd in Europees migratie- en asielbeleid, noemt de langdurige opvang een goede ontwikkeling. “Voor de mogelijkheden om hier goed te integreren is het echt fantastisch.”

Randvoorwaarden voor opvang noemt ze wel. Het moeten woningen zijn waar Oekraïners ‘fatsoenlijk’ kunnen wonen. Met scholen in de buurt, goed openbaar vervoer en stevige muren, zodat er weinig geluidsoverlast is. Bonjour: “Mensen hebben veel stress en zorgen. Het is belangrijk dat ze niet veel last van elkaar ondervinden, zodat er geen extra spanningen ontstaan tussen de bewoners.”

Maar bovenal ziet Bonjour voordelen in de opvang, onder andere omdat de meeste mensen dezelfde taal spreken. “Ze kunnen elkaar aan werk helpen door het netwerk dat ze hier opbouwen. En op zijn minst is er de morele steun, omdat men dezelfde taal spreekt en een gedeelde geschiedenis heeft.”

Over crisis heenkijken

Uit onderzoek van onder meer de Verenigde Naties blijkt dat mensen die bij een conflict uit hun thuisland vluchten gemiddeld twintig jaar wegblijven. Bij groepen Bosniërs die in de jaren negentig naar Nederland kwamen, is dat te zien en terugkeer voor Syriërs die hier in 2015 aankwamen, is ook nog niet realistisch.

De verwachting is dat Oekraïners nog lang zullen blijven. Groot Wassink wil dat het rijk daar meer aandacht voor heeft. “In Ter Apel zie je al ruim een jaar een tekort aan bedden. Het kabinet moet voorbij de crisis kijken en voor de lange termijn samen met gemeenten een plan maken hoe ze het willen. Hoe zien ze opvang voor zich? Werk? Leefgeld? Het is een grote puzzel en samen moeten we ons erop voorbereiden dat het lang gaat duren.”

De gemeente heeft naast De Riekerhof nog drie opvanglocaties op het oog. Plantage Muidergracht, waar nu ongedocumenteerden wonen, is er een. Bij Kavel Parnas in Zuid en op parkeerterrein Sportpark Melkweg in Noord moeten tijdelijke units komen, vergelijkbaar met containerwoningen. Op alle locaties is plek voor minimaal honderd Oekraïners.

Amsterdam is in gesprek met de gemeente Ouder-Amstel over een vijfde locatie. Groot Wassink zegt dat de locaties op de langere termijn ook geschikt moeten worden voor de huisvesting van vluchtelingen uit andere landen. Over een maand besluit de gemeente definitief of de opvang hier kan doorgaan.

COA extra plekken
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) kampt sinds vorige zomer met een structureel tekort aan opvangplekken. Sindsdien springt Amsterdam bij: eerder verbleven Afghanen op het Marineterrein en later werden in het Stayokay Hostel in het centrum en A&O hostel in Zuidoost ruim duizend asielzoekers en statushouders opgevangen. In het AZC aan de Willinklaan in Nieuw-West zitten nog eens 500 asielzoekers. De gemeente wil op korte termijn nog 200 tot 300 plekken vrijmaken om de locaties van het COA te ontlasten.

Meer over