PlusNieuws

Alleen volle afvalcontainers legen: mooi plan, maar het lukt niet in Amsterdam

Overvolle containers omringd door vuilniszakken: het is een grote ergernis voor Amsterdammers. Een efficiëntere manier van inzamelen, waarbij alleen vólle ondergrondse afvalbakken worden geleegd, moest soelaas bieden – maar de proeven zijn mislukt.

Tim Wagemakers
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het is een bekend beeld in Amsterdam, zeker in de zomer: door vogels opengepikte vuilniszakken naast te volle afvalcontainers. De gemeente zoekt al jaren naar een manier om de 13.000 ondergrondse afvalcontainers goedkoper en slimmer te legen en tegelijkertijd de tevredenheid van de inwoners te vergroten.

In 2018 werden dan ook experimenten opgestart met ‘dynamisch inzamelen’. Door het afval gericht op te halen wilde de gemeente een dubbelslag slaan: minder stampvolle bakken in de stad, én lagere kosten doordat er geen halflege containers meer zouden worden geleegd.

Harde conclusies

De proeven zijn echter mislukt. Eind vorig jaar werden ze al stopgezet in afwachting van een externe evaluatie, waarvan de harde conclusies onbedoeld al op een gemeentesite te vinden zijn. Daar valt ook te lezen dat de uitkomsten voor wethouder Zita Pels (Afval) reden zijn het dynamisch inzamelen op de lange baan te schuiven.

Uit de evaluatie blijkt dat er het nodige schortte aan de organisatie. De resultaten werden niet goed gemonitord, het dynamisch inzamelen bleek niet efficiënter en het regende klachten van Amsterdammers. Ook chauffeurs waren ontevreden met de nieuwe werkwijze, waardoor het draagvlak in de organisatie afnam.

Het laat wederom zien dat de gemeente moeilijk grip krijgt op de afvalproblematiek. Afval inzamelen is duur, personeel beperkt en tegelijkertijd verwachten Amsterdammers dat de gemeente deze basistaak naar behoren uitvoert.

Dat de projecten nu zijn afgeblazen is een hard gelag voor de gemeente. Het dynamisch inzamelen was vanaf 2020 gefaseerd ingevoerd in de stadsdelen Zuidoost, Oost en Zuid en het was de bedoeling dat dit ook op korte termijn in de rest van de stad zou gebeuren.

Kwetsbare organisatie

De problemen met de pilots komen bovenop de structurele problemen bij de dienst Afval en Grondstoffen, die in november onder verscherpt toezicht werd geplaatst. Toen al werd geconstateerd dat basale werkprocessen misliepen, het ziekteverzuim te hoog lag en de productiviteit te laag.

De overgang naar dynamisch inzamelen bleek dan ook te veel gevraagd van een kwetsbare organisatie. Begin dit jaar is teruggekeerd naar de oude manier van ophalen, met vaste routes per dag. Dat heeft gezorgd voor een sterk verbeterd straatbeeld. Pas als de organisatie op orde is, kan er eventueel weer aan een proef worden gewerkt, aldus wethouder Pels.

Rogier Havelaar (duo-raadslid CDA) vroeg de afgelopen jaren meermaals aandacht voor de afvalproblemen en constateert dat de gemeente zich in het project heeft verslikt. “Voor dit soort logistiek heb je steengoede data nodig. De gemeente is qua ICT helemaal niet op dat niveau. Dan kom je in de problemen.”

Lector stadslogistiek Walther Ploos van Amstel (HvA) vindt de experimenten op zich lovenswaardig. “Maar ik denk dat je hetzelfde doel kunt bereiken met andere middelen.” Volgens hem draait het bij dynamisch inzamelen niet per se om elke minuut weten hoe vol containers zitten, maar is het zinvoller om de al beschikbare technologie te gebruiken om te voorspellen waar ze vol gaan raken. “Dan schaal je bijvoorbeeld op in de zomer en af in de winter.”

In het najaar komt wethouder Pels met haar nieuwe afvalplannen. Er werd de afgelopen jaren zo’n 3 miljoen euro uitgegeven aan nieuwe computersystemen voor het dynamisch inzamelen; de gemeente houdt rekening met een afschrijving van 2,3 miljoen euro.

Tips

In het najaar komt wethouder Zita Pels (Afval) met nieuwe plannen. Wat zou jij graag zien veranderen in het Amsterdamse afvalbeleid? Heb je concrete ideeën of suggesties? Mail ze naar hethoogstewoord@parool.nl onder vermelding van je volledige naam en het stadsdeel waarin je woont (circa 150 woorden).