Plus

Akkoord over Havenstraatterrein: nieuwe woningen, maar de Museumtram blijft

Na een jarenlange juridische strijd tussen de Museumtram en gemeente is er een akkoord over het bouwen van nieuwe woningen op het Havenstraatterrein in Zuid. De tramvereniging doet afstand van een stuk van het terrein. De gemeente zoekt een projectontwikkelaar voor de bouw van vijfhonderd woningen, die over vijf jaar klaar zouden moeten zijn.

Jop van Kempen
De Museumtram moet een flink deel van de huidige gebruiksruimte inleveren. Beeld Nina Schollaardt
De Museumtram moet een flink deel van de huidige gebruiksruimte inleveren.Beeld Nina Schollaardt

“Verzet loont,” zegt Balt Korthals Altes. “En juridische kennis eveneens.” Het voormalige bestuurslid van de Museumtram voerde verschillende juridische procedures tegen de gemeente over het voortbestaan van de Museumtram. Korthals Altes, jurist uit een juristenfamilie, is opgelucht dat de strijd na bijna tien jaar voorbij is. “Het moet geen dagelijkse kost worden.”

De gepensioneerde belastinginspecteur is tamelijk tevreden met het resultaat. “Vier jaar geleden wilde de gemeente de Museumtram helemaal weg hebben van de Havenstraat,” zegt Korthals Altes. “Nu houden we onze eigen plek.” Korthals Altes beschouwt de Museumtramlijn als een levenswerk.

De Museumtram – een organisatie van 120 vrijwilligers die historische trams opknapt, tentoonstelt en aanbiedt voor ritjes – moet wel een flink deel van de huidige gebruiksruimte inleveren. Van de 2500 vierkante meter blijven er 1400 over. Voor 20 van de 45 trams die er nu staan, moet een andere plek worden gevonden.

Van rafelrand naar woningbouw

De gemeente heeft het Havenstraatterrein – een stedelijke rafelrand achter het Haarlemmermeerstation, dicht bij het Vondelpark – aangewezen voor woningbouw, bedrijfsruimtes en een basisschool. Er moeten vijfhonderd woningen verrijzen, waarvan de helft in het middenhuursegment. Volgend jaar schrijft de gemeente een aanbestedingsprocedure uit. In 2024 moet de bouw beginnen en in 2026 zouden de eerste bewoners er moeten neerstrijken.

Niet alleen de bouw zelf is tijdrovend, ook het reinigen van de grond is naar verwachting een langdurige klus. Het Havenstraatterrein was in het verleden in gebruik als goederenstation en opslaggebied voor steenkolen. Milieueisen waren er destijds niet of nauwelijks, waardoor schadelijke stoffen vaak in de bodem terechtkwamen.

1 miljoen aan externe kosten

Sebastiaan Capel, stadsdeelvoorzitter van Zuid, heeft zich jarenlang ingespannen voor woningbouw op het Havenstraatterrein. Naast doorzettingsvermogen kostte dat ook geld. De gemeente schat in dat er tot dusverre een miljoen euro is uitgegeven aan externe kosten. Die gingen op aan bijvoorbeeld juridische procedures, stedenbouwkundige plannen en haalbaarheidsonderzoek.

D66’er Capel is content met het resultaat. “Hiermee zetten we een grote stap naar een woonwijk op deze plek, met veel ruimte voor middenhuur, bedrijvigheid en de tramloods. Dit nieuwe gebied is een aanwinst voor dit deel van Zuid. Mijn waardering gaat uit naar de inzet van de vrijwilligers van de organisaties in dit complexe dossier.”

Historische spoorlijn

Het Havenstraatterrein ligt achter het Haarlemmermeerstation, dicht bij het Vondelpark. Het is het eindstation van een historische spoorlijn richting Amstelveen en Mijdrecht.

Omdat het Haarlemmermeerstation tussen 1914 en 1953 nooit veel reizigers wist te trekken, werd het omgevormd tot een goederenstation. Voordat het gasnetwerk in de grond lag, zag je op het Havenstraatterrein grote bergen steenkool liggen bedoeld voor in kachels.

Toen het Haarlemmermeerstation in 1973 geen functie meer had, trok de tramorganisatie erin. De Museumtram volgde. Die toeristen­attractie werd aanvankelijk bekostigd door de gemeente. Net als Sail was de Museumtram een festiviteit ter ere van het zevenhonderdjarige bestaan van de stad, in 1975.

De gemeente verving de NS in 1989 als grondeigenaar. Behalve de tramorganisatie huizen er nu tal van bedrijfjes in het rafelrandje van de stad: een fietsenmaker, een klavecimbelbouwer, een crossfitgym en een tweedehandswinkel.

Al die bedrijfjes huren de loodsen van de gemeente en ze hebben na tussenkomst van een rechter getekend voor vertrek vanwege de woningbouw. De tramorganisatie kan blijven.

Meer over