PlusAchtergrond

AH opent verpakkingsvrije afdeling: pasta en hagelslag tappen om de afvalberg te verkleinen

Hilde van der Vegt (links) probeert de stroom studentenhaver uit de wand met verpakkingsvrije producten weer op gang te krijgen nadat het Renee van der Horst (tweede van links) niet was gelukt meer dan een paar nootjes te tappen. Beeld Jean-Pierre Jans
Hilde van der Vegt (links) probeert de stroom studentenhaver uit de wand met verpakkingsvrije producten weer op gang te krijgen nadat het Renee van der Horst (tweede van links) niet was gelukt meer dan een paar nootjes te tappen.Beeld Jean-Pierre Jans

In de strijd tegen plastic afval opent de Albert Heijn XL op het Gelderlandplein een verpakkingsvrije afdeling. Wie boodschappen gaat doen, neemt voortaan een eigen pot mee naar de winkel.

Gijs Verhoef

Nog een beetje onwennig houden de eerste klanten een pot onder de dispensers. De hagelslag begint te stromen en binnen een mum van tijd is de pot tot de rand gevuld. Als het aan Albert Heijn ligt koop je producten als havermout, pasta, rijst, koffie, thee, zaden en pitten vanaf nu zonder verpakking.

Renee van der Horst (54) heeft zojuist een pot rietsuiker getapt. “Het is wel handig dat er iemand bij staat, ik moest even goed kijken hoe het werkt.”

Van der Horst heeft voor 1,20 euro een herbruikbare plastic pot gekocht. “Volgende keer neem ik mijn eigen pot mee, nu zit je alsnog met plastic.”

Het is juist de bedoeling dat klanten hun eigen potten, bakjes en zakjes meenemen. Eerst weeg je de verpakking, dan vul je de pot bij de wand met dispensers. Nog een keer wegen en er komt een sticker uit de muur. Die plak je op de pot en deze wordt gescand bij de kassa. De wand trekt veel bekijks, maar nog weinig mensen maken er ook gebruik van.

Nootjes tappen

Dinsdag heropende de supermarkt op het Gelderlandplein. Met een verpakkingsvrij schap, een wasmiddeltap en het in de ban doen van plastic fruitzakjes zet de winkel in op duurzaamheid en het terugbrengen van de hoeveelheid afval.

“Ik denk niet dat alle verpakkingen zullen verdwijnen,” zegt Tonny (63) die niet met haar achternaam in de krant wil. Ze staat voor het schap en bekijkt de producten. “Deze producten gebruik ik niet zo vaak dus ik denk niet dat ik er gebruik van ga maken. Ik hoef geen potten vol, want dan staat het zo lang in de kast. Ik kan me wel voorstellen dat het handig is als je een kleine hoeveelheid van iets nodig hebt voor een bepaald gerecht.”

Van der Horst probeert een tweede pot te tappen. Deze keer gaat ze voor de studentenhaver. De nootjesmix komt wat stroever uit de dispenser. Hilde van der Vegt van Supzero schiet te hulp. Zij helpt de winkel bij het implementeren van de verpakkingsvrije afdeling. “Dit is niet helemaal hoe het hoort,” zegt ze.

Een paar keer wrikken en de pot stroomt vol. Intussen proeft Van der Horst vast een nootje. “Het is wel lekker.”

Gedragsverandering

Eerder opende Albert Heijn een XL-vestiging in Rotterdam met een verpakkingsvrij schap. Van der Vegt: “Daar moesten we mensen nog echt helpen. Daarom staat er voorlopig een medewerker in de buurt.”

Duurder is de nieuwe manier van boodschappen doen niet. “De meeste producten aan de muur zijn biologisch en zijn dezelfde als in het schap liggen. Je betaalt hetzelfde en soms zelfs minder, want er zit geen verpakking omheen.”

Een volledig verpakkingsvrije supermarkt zit er voorlopig niet in, zegt Rob Heesen, directielid van Albert Heijn. “Verpakkingen zijn ook belangrijk om producten vers te houden, maar we proberen de hoeveelheid te reduceren. Het gaat ook om gedragsverandering van de klant. Vroeger nam je appels altijd verpakt mee. Nu gooi je appels los in de tas nadat je ze hebt gewogen.”

Met verpakkingsvrij boodschappen doen zet de winkelketen een extra stap. Het is de bedoeling dat deze formule uitgebreid wordt naar vijftig andere winkels in het land.

“Misschien neem ik volgende keer wel een pot mee. Je zit toch steeds met al die verpakkingen,” zegt Erica (57) die net als Veronica (63) ook niet met haar hele naam in de krant wil. Ze vinden niet alle producten even verleidelijk. “Voor macaroni en havermout is het wel handig, maar al die verschillende pitten gebruik ik toch niet.”

Niet de eerste

Albert Heijn is niet de eerste supermarkt die met herbruikbare en daarmee duurzame potten werkt. In sommige grotere Jumbowinkels bestaat al enkele jaren de mogelijkheid om ontbijtgranen uit een automaat te halen, om ze vervolgens in een eigen verpakking mee naar huis te nemen. En de onlinewinkel Pieter Pot verstuurt koek, chocolade, kattenvoer en nog meer in herbruikbare potten en flessen.

Toch is Ulphard Thoden van Velzen, onderzoeker verpakkingstechnologie en recycling aan de Universiteit van Wageningen, blij verrast. “Consumentenacceptatie is niet gegarandeerd, in die zin vind ik het best een moedige stap.”

Meer over