Plus

Aardgas fors duurder, maar gasloze buurten met stadsverwarming óók

De tienduizenden Amsterdammers met stadsverwarming zijn in het nieuwe jaar ook stukken duurder uit vanwege de hoge gasprijs. En dat terwijl hun huizen gasloos zijn.

Bart van Zoelen
In sommige delen van Amsterdam komt de stadsverwarming van de afvalovens van verwerkingsbedrijf AEB.  Beeld ANP
In sommige delen van Amsterdam komt de stadsverwarming van de afvalovens van verwerkingsbedrijf AEB.Beeld ANP

Hoeveel duurder wordt de stadsverwarming?

Het lijkt nog kerstvakantie voor Koning Winter, maar al maanden ziet men het moment dat de kou echt intreedt angstvallig tegemoet. Wereldwijd is de gasprijs omhooggeschoten en dat doet des te meer pijn nu de Nederlandse gasvoorraden afgelopen zomer nauwelijks zijn aangevuld en we voor aardgas afhankelijk zijn geworden van import.

Voor de meeste mensen is het nieuwe jaar het moment waarop ze de sterk verhoogde gasprijs terugzien op de energierekening. Maar ook huishoudens zonder gas zien de kosten oplopen. Tienduizenden Amsterdammers in Zuidoost, Nieuw-West, Noord, het Oostelijk Havengebied en IJburg zijn aangesloten op het warmtenet. Onafhankelijk van gas en toch fors meer betalen voor verwarming.

Vattenfall houdt het erop dat een gemiddeld huishouden dat is aangesloten op het warmtenet dit jaar 13 euro per maand duurder uit zal zijn. Daarbij is wel de compensatie van ruim 400 euro per jaar meegeteld die de overheid eerder uittrok vanwege de snel gestegen energieprijzen. Per gigajoule gaat de prijs van stadsverwarming van 25,51 naar 39,41 euro in 2022: een stijging van 55 procent.

Waarom gaat ook de prijs voor stadsverwarming omhoog, terwijl de aangesloten woningen helemaal geen gas hebben?

De tarieven zijn direct gekoppeld aan de gasprijs. Voor een deel is dat begrijpelijk: Vattenfall maakt meer kosten om de warmte voor de stadsverwarming op te wekken in de energiecentrales bij Diemen. Die draaien immers óók op aardgas.

Maar in sommige delen van de stad komt de stadsverwarming helemaal niet van aardgas, maar uit de afvalovens van AEB, toch?

Hier lijkt de koppeling van het tarief voor stadsverwarming aan de gasprijs inderdaad minder logisch. Maar ook in dit geval stijgen de kosten die Vattenfall maakt om de energie in te kopen, ondanks dat het eigen huisvuil van Amsterdammers de brandstof is. De prijs van energie loopt aan alle kanten op. AEB had uit het verbrande afval ook meer elektriciteit kunnen opwekken. Vandaar dat ook de prijs van gasloze warmte omhoog schiet.

Zijn de tarieven van gas en stadsverwarming ook direct aan elkaar gekoppeld?

De manier waarop warmteleveranciers hun tarieven vaststellen, wordt al jaren met argusogen gevolgd. De consument kan niet overstappen naar een andere provider, terwijl dat wel kan bij gas en elektra. De tarieven worden daarom begrensd door de overheid. Die wilde daarmee voorkomen dat bewoners duurder uit zijn dan met gas. Met een ingewikkelde rekenformule wordt de prijs van warmte direct afgezet tegen die van gas, met als automatisch gevolg dat de warmteleveranciers hun prijzen enorm mochten verhogen dit jaar: met 67 procent maar liefst. In theorie konden de prijzen daarom stijgen van 1523 euro vorig jaar naar 2542 euro dit jaar.

Vattenfall onderstreept daarom dat de verhoging van hun tarief in 2022 maar de helft bedraagt van wat is toegestaan. Toezichthouder ACM kondigde al aan te gaan controleren of de warmteleveranciers geen misbruik maken van hun machtspositie.

De komende jaren neemt het aantal woningen met stadsverwarming toch fors toe in Amsterdam?

Voor het eerst worden ook bestaande woningen, met huurders en al, aangesloten op stadsverwarming: om te beginnen vier buurten met vierduizend woningen in Nieuw-West en Zuidoost. Daarbij geldt wel de voorwaarde dat huurders daarmee instemmen. De tarieven voor het warmtenet liggen daarom extra gevoelig, aangezien mensen zich zullen afvragen of ze straks duurder uit zijn. Tot 2030 wil Amsterdam nog eens 110.000 woningen aansluiten op warmtenetten.

De koppeling aan de gasprijs is hoe dan ook niet meer van deze tijd. ACM wil er daarom vanaf, net als de belangenvereniging van huizenbezitters Vereniging Eigen Huis. Daar wordt al langer aan gewerkt, maar dat is doorgeschoven naar het nieuwe kabinet.

Meer over